2018 Ontwikkelde activiteit

De Open Monumentendag van 2018 (thema ‘In Europa’) is benut voor de openstelling van de Petrus & Paulus kerk en de grafkelder van de kerk. Jo Kobben van de Heemkundevereniging heeft foto’s aangeleverd voor een diapresentatie over de bouwhistorie van de kerk. Hierbij lag het accent op het bezoek van graaf Heinrich von Schaesberg (uit Duitsland) aan de parochie in 1982. De Ondernemersvereniging heeft een bijdrage geleverd door te zorgen voor de inwendige mens van de bezoekers van de open dag.

2019 Te ontwikkelen activiteiten

Kijkend naar 2019 komen twee thema’s in aanmerking:

  • 400 jaar Heerlijkheid Schaesberg: in juni 2019 is het 400 jaar geleden dat de toenmalige Heerlijkheid Schaesberg haar definitieve vorm krijgt. De historische band die er tussen Slot Schaesberg en de Petrus en Paulus kerk ligt zal dan extra aandacht krijgen.
  • Voorts zal aandacht geschonken worden aan de herdenking van 75 jaar bevrijding (WOII) van Limburg en met name Schaesberg in september 2019

400 jaar Heerlijkheid Schaesberg:

Er wordt besloten om zich in eerste instantie vooral te richten op het organiseren van een concrete activiteit rondom de band tussen Slot Schaesberg en de kerk van Schaesberg. Enerzijds omdat het op 21 juni 2019 400 jaar geleden is dat de Heerlijkheid Schaesberg haar definitieve vorm krijgt, en anderzijds omdat in 1919 een meer dan 300 jaar oude eik gekapt wordt nabij het toenmalige Slot  / de kasteelhoeve Schaesberg. Deze eik heeft al die jaren als ‘dak’ gediend voor een eenvoudig wegkruis. Ook dit wegkruis is uiteindelijk verdwenen. Het verhaal rondom eik en wegkruis en een in het verleden plaatsvindende driejaarlijkse processie van de P.en P. kerk naar Slot Schaesberg zijn de ‘triggers’ die ten grondslag liggen aan de activiteit die het comité wil gaan organiseren, namelijk:

Een historische wandeling en herplaatsing wegkruis Slot Schaesberg met tevens een monument voor de schrijvers Frans en Emile Erens.

De datum van 21 juni 2019 is dus een bijzondere voor Schaesberg en Slot Schaesberg. Het is de datum waarop 400 jaar daarvoor de Heerlijkheid Schaesberg haar definitieve vorm krijgt door het slaan van de laatste palen die de grens vormen van de Heerlijkheid. In 2019 is het ook 100 jaar geleden dat de grote eeuwenoude eikenboom voor de hoeve van Slot Schaesberg gekapt wordt. Onder de ferme takken van de eikenboom staat een wegkruis. Dat wegkruis is een haltepunt geweest op de 3 jaarlijkse processie die toendertijd  gehouden werd. De route loopt langs diverse markante punten en eigendommen van de Slotheren. Start van de processie is uiteraard de door de Heren ‘gesponsorde’ Petrus en Pauluskerk. Vervolgens liep men naar de Kakertshof. Van daaruit ging men naar de kapel van Palemig die door de Heren van Schaesberg was gebouwd. Uiteraard werd ook het Slot zelf aangedaan, en wel bij het wegkruis onder de eikenboom. Vervolgens werd de eveneens door de Heren gebouwde kapel van Leenhof gelopen. Tot slot werd hoeve Leenhof bezocht waarna door terug te lopen naar de Petrus en Pauluskerk de route van de processie was voltooid. In 1918 werd het hout van de boom door de rentmeester van Slot Schaesberg te koop aangeboden.  Daartoe diende men de eeuwenoude eikenboom eerst te vellen. De houthakkers die dit klusje wilden klaren werden door een oude man uit het toegestroomde publiek toegeroepen met ‘Nu gaan ze de paraplu van Onzen Lieven Heer kappen’. Bang voor eventuele toorn van de Heer werd de voorgenomen kap gestaakt. Uiteindelijk is deze boom in 1919 dus toch gekapt wegens de houtnood en even daarna is het wegkruis ook verdwenen. 

Bron: De boom – Uit het jaar 1919 (Frans Erens) – tijdschrift De Gids Jaargang 83

 

75 jaar bevrijding

Wat betreft de herdenking van 75 jaar bevrijding beperkt men zich voorlopig tot enkele suggesties, omdat op een later tijdstip pas bekend wordt op welke manier de provincie en de gemeente e.e.a. willen gaan vieren / herdenken. De volgende suggesties lijken (in combinatie met de Open Monumentendag in September 2019) nu alvast interessant:

  • Lezingen in de kerk en/of het parochiezaaltje van de Petrus en Paulus kerk over de oorlog, het verzet en de bevrijding in Schaesberg (met medewerking van bijv. Theo van de Wetering of Sjef Born)
  • Foto-expositie en lezing over de wederopbouw na de 2e WO door Jo Kobben